woensdag 17 juni 2009

Beatles vs. Stones

Op De nacht van The Beatles vs. The Rolling Stones zingen Nederlandse artiesten hun favoriete song van de Beatles dan wel de Stones. Diskjockey Mikkel van der Meulen alias Ir. Vendermeulen draait platen uit zijn collectie Beatles- en Stonescovers.

PETER VAN BRUMMELEN interviewt Mikkel van der Meulen

Het hoesje van de 45-toerensingle toont een Aziatische meneer in een gestreept overhemd. Het malle strohoedje dat hij draagt, contrasteert nogal met de ernstige blik op zijn gelaat. Hoe de artiest heet, weet Mikkel van der Meulen niet. "Zijn naam staat ongetwijfeld op het hoesje, maar ik kan geen Chinees lezen. Misschien moet ik het plaatje eens meenemen naar een Chinees restaurant."

Tussen de Chinese karakters op de hoes staan ook enkele Engelse woorden: Can't buy me love en I saw her standing there. Inderdaad, Beatlesnummers. Op zijn Musical Sound F200, een door batterijen aangedreven draagbaar pick-upje, laat Van der Meulen horen hoe ze klinken in de Chinese coverversie. De muzikanten op de uit de jaren zestig stammende single hebben zich zo te horen nooit eerder aan beatmuziek gewaagd, de zanger geeft een wel heel eigen draai aan de melodie.

Heel bijzonder is ook de uitspraak van het Engels; de zanger heeft hoogstwaarschijnlijk geen idee waar de tekst over gaat. Helemaal lachen is het bij de Chinese versie van I saw her standing there. "Moet je opletten," zegt Mikkel van der Meulen. "Tot de gitaarsolo gaat het nog wel, maar als de zanger daarna weer moet inzetten, gaat hij de fout in. De rest van het nummer zingt hij zijn tekst consequent een tel te laat. Wat op zich een hele prestatie is."

Van der Meulen bezit meer Chinese covers van Beatlessongs. Meestal gaat het om solozangers of -zangeressen, soms is sprake van een groep, zoals het Chinese viertal dat op hoesfoto poseert met Beatlespruiken op. De precieze herkomst van de singles, die hij veelal via Ebay bemachtigde, kent hij meestal niet. Zelf mag hij graag fantaseren dat de plaatjes uit de Volksrepubliek China stammen, maar waarschijnlijker is het dat ze uit Hongkong of Singapore komen.

Naar De nacht van The Beatles vs. The Rolling Stones, dinsdag en woensdag in Paradiso, zal Mikkel van der Meulen zeker zo'n Chinese rariteit meenemen. Als DJ Ir. Vendermeulen zal hij die avonden alleen covers van songs van de Beatles en de Stones draaien. Zulke covers vormen een deelcollectie binnen zijn imposante verzameling vinyl uit de jaren vijftig en zestig. Satisfaction uitgevoerd door een Duits showorkest of Yesterday gezongen door een groep van Peruaanse indianen? Van der Meulen heeft het in de kast staan.

De collectie is min of meer toevallig ontstaan. "Ik verzamel sixtiesmuziek en dan kom je automatisch uit op covers van songs van de Beatles en de Stones. Zeker de Beatles zijn in de jaren zestig ontzettend vaak gecoverd. Het hoogtepunt ligt rond 1964-'65, zo net na hun Amerikaanse doorbraak. In de States werden in die tijd zoveel Beatlescovers opgenomen dat het moeilijk is een artiest te vinden die géén nummer van ze zong. Dat soort nummers is toevallig in mijn collectie terechtgekomen. Pas later viel me op: Hé, het zijn er wel erg veel. Tegenwoordig speur ik bewust naar Beatles- en Stonescovers."

Van de Beatles bezit hij veel meer covers dan van de Stones. Met een voorkeur heeft dat niet te maken. "Songs van de Beatles zijn simpelweg vaker gecoverd dan die van de Stones, ook al gingen de Beatles al in 1970 uit elkaar en bestaan de Stones nog altijd." Voor covers van songs die de Rolling Stones na 1970 opnamen is in de verzameling van Mikkel van der Meulen geen plaats. "Ik houd alleen maar van muziek uit de jaren vijftig en zestig. Vooruit, punk vind ik ook nog wel leuk, maar eigenlijk houdt popmuziek voor mij op in de late jaren zestig. Ik zeg altijd: ik houd van muziek tot Woodstock. Nadat muzikanten hun haren en baarden hebben laten groeien is het helemaal misgegaan."

Met hedendaagse muziek heeft hij niets. "De moderne tijd gaat in muzikaal opzicht volledig aan mij voorbij. Ik ben echt niet zo iemand die zegt dat vroeger alles beter was, maar de muziek was dat zeker wel." Met jeugdsentiment heeft zijn voorkeur voor muziek uit de jaren vijftig en zestig maar heel ten deel te maken, want hij is geboren in 1963. "Het is vooral de sound van de muziek uit die tijd die me zo aanspreekt." Terwijl hij een Italiaanse versie van Satisfaction op de pick-up legt: "Moet je horen wat een geluid. Zelfs op zo'n simpel pick-upje klinkt het fantastisch. Het knalt, het spettert. Muziek van na 1970 klinkt nooit zo spannend."

Dat cd's taboe zijn in huize Van der Meulen zal niet verbazen. "Ik heb een echt goede draaitafel, maar het liefst draai ik toch op zo'n draagbaar pick-upje, waar ik er twee van heb, één voor in de huiskamer en één voor naast mijn bed." Waar de pick-up die hij op tafel heeft staan vandaan komt, weet hij niet. "Hij ziet er een beetje Oostblokkerig uit, vind je niet? Ik vind het heel fascinerend dat uit zo'n simpel apparaat toch zo'n prachtig geluid komt. Bovendien is het ook heel gezellig om op deze pick-up plaatjes te draaien."

Goed, we gaan plaatjes draaien. Als gezegd zijn er veel meer covers van songs van de Beatles dan van de Stones. Mooi zijn al die Beatlescovers niet, to put it mildly. Glimlachend van de voorpret zet Van der Meulen de elpee The Chipmunks sing the Beatles op, een Amerikaanse kinderplaat uit 1964. We horen All my loving in een versie met versneld afgespeelde stemmen. Het klinkt of de smurfen zich aan het repertoire van de Beatles wagen. In totaal twaalf zulke verkrachtingen van Beatlesnummers staan er op de plaat. Heeft Van der Meulen ooit het hele album gedraaid? "Nee, ben je gek. Ik kan dit nauwelijks één nummer aanhoren. Maar leuk om in de collectie te hebben, toch?"

De Chipmunksplaat is volgens Van der Meulen een typisch exploitation-geval. "Dan heb je het over platen van mensen die wilden meeliften op het succes van de Beatles. En daar zitten echte boeven tussen. Die brachten bijvoorbeeld platen uit die eruit zagen of ze door de Beatles zelf waren gemaakt. De naam van de groep stond groot op de hoes, maar alleen als je goed keek zag je dat er in kleine letters voor stond: huppelepup plays the songs of the... Mensen dachten een plaat van de Beatles te hebben gekocht, maar ontdekten thuis dat het om verschrikkelijke orkestversies van hun songs ging."

Ook zulke ramp-lp's, zoals hij ze noemt, heeft Van der Meulen in de kast staan. "Nu zijn ze leuk voor de verzamelaar, maar het was puur bedrog natuurlijk." Opgewekt: "En dan nu iets Bulgaars." Hij zet een plaatje op van ene Emil Dimitrow, in de jaren zestig uitgebracht op het Balkantonlabel. "Door het toenmalige communistisch regime goedgekeurde popmuziek. Voorwaarde was blijkbaar wel dat Dimitrow nummers van de Beatles in zijn eigen taal zong. Wat nogal desoriënterend werkt; je herkent de melodie, maar weet door dat Bulgaars toch niet meteen welk nummer het is."

Van der Meulen geniet, maar hij is dan ook een groot campliefhebber. Zijn er ook Beatles- of Stonescovers die hij echt mooi vindt? "Oh beslist." Uit de stapel vist hij Satisfaction in de uitvoering van soulzanger Otis Redding. "Keith Richards vond deze versie beter dan die van de Stones zelf. Ik vind dat hij daar gelijk in heeft." Nog een persoonlijke favoriet: Paint it black in de versie van de Franse zangeres Marie Laforêt. In de Franstalige uitvoering heet het nummer Marie Douceur en klinkt het als een heel triest chanson. "Echt schitterend." oordeelt Van der Meulen.

Zulke Franstalige versies van songs van de Beatles of de Stones waren in de jaren zestig heel gewoon in Frankrijk. "In Duitsland gebeurde het ook veel. En hier had je wat Vic van de Reijt 'kievers' noemt: Nederlandstalige covers van Beatlessongs. Jelle sal wel sien, Karin Kents versie van Yellow submarine is er zo één."

Soms namen de Beatles of de Stones zelf ook anderstalige versies van hun eigen songs op, ook een soort covers. Van der Meulen laat de Beatles horen die met zwaar Engels accent Komm gib mir deine Hand zingen, een bewerking van I wanna hold your hand. Voor de Italiaanse markt maakten de Stones van As tears go by het nummer Con le mie lacrime. Mick Jaggers Italiaans is ongeveer even beroerd als het Engels van die Chinees die we eerder hoorden.

De songs van de Beatles en de Stones zijn gecoverd door artiesten uit elk denkbaar genre. "Punk, gamelan, jazz, Mexicaans, blaffende honden, Bollywood, het kan allemaal," zegt Van der Meulen. Zelfs in de wereld van de klassieke muziek werd men geïnspireerd door de Beatles. We luisteren naar een stukje van het album The Baroque Beatles. Een Beatlesnummer herkennen we niet direct in de barokmuziek. "Dit is gewoon vette Vivaldi," zegt Van der Meulen, die er de hoes bij pakt om te kijken waar we precies naar luisteren. "Mmm, het is Please please me. Heel vaag hoor ik iets bekends. Ze hebben er een fuga van gemaakt."

Satistaction is vanzelfsprekend het meest gecoverde Stonesnummer. En bij de Beatles, Yesterday? "Dat zou je denken, maar ik heb er niet veel covers van. Ik heb wel opvallend veel covers van Obladi oblada, wat toch een beetje een naar nummer is. Yellow Submarine, ook zo'n zeiknummer, is er ook in heel veel versies."

Is Mikkel van der Meulen een Beatles- of een Stonesman? "Van de Stones vind ik de nozemkant mooi. Vooral in de beginjaren hadden ze een geweldige, beetje agressieve uitstraling. Maar als het puur om de muziek gaat, vind ik de Beatles toch echt veel beter. Waarbij ik dan weer een sterke voorkeur voor de vroege Beatles heb. Wat de Beatles vooral op de Stones voor hebben, is dat ze er op tijd mee zijn opgehouden."

De Nacht van The Beatles vs. The Rolling Stones, met medewerking van o.a. Giovanca, Boris, Roel van Velzen, Eric Corton en Tjeerd Bomhof, 23 en 24 juni, Paradiso, Amsterdam. Alleen voor 24 juni zijn nog enkele kaarten beschikbaar. In de nacht van 21 op 22 juni laat Mikkel van der Meulen Beatles- en Stonescovers horen in het Radio I-programma Nacht van het goede leven (01.00 uur). 'Gecoverd in elk denkbaar genre: punk, gamelan, jazz, Mexicaans, blaffende honden, Bollywood'

Copyright: Het Parool